«Γιάννης και Μίλτος Μανάκια. Τα πρόσωπα πίσω από τον φακό» – Πρίστινα

Η έκθεση «Γιάννης και Μίλτος Μανάκια. Τα πρόσωπα πίσω από τον φακό» πραγματοποιήθηκε στην Πρίστινα από τις 25 Απριλίου έως και τις 5 Μαΐου 2023 σε συνεργασία του Ιδρύματος Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα και της Νεότερης Ιστορίας της Μακεδονίας (ΙΜΜΑ) με το Γραφείο Συνδέσμου στην Πρίστινα. Η έκθεση φιλοξενήθηκε στην Εθνική Βιβλιοθήκη «Pjetër Bogdani» της Πρίστινας. Τα εγκαίνια πραγματοποιήθηκαν την Τρίτη 25 Απριλίου, στις 6 το απόγευμα. Την Έκθεση εγκαινίασε η Επικεφαλής του Γραφείου Συνδέσμου της Ελλάδας στην Πρίστινα, Πρέσβης κα Ελένη Βακάλη και χαιρέτισε ο κο-

σοβάρος Πρωθυπουργός κ. Albin Kurti. Στα εγκαίνια παρίσταντο, μεταξύ άλλων, η πρώην Πρόεδρος κα Atifete Jahjaga, ο Υπουργός Πολιτισμού, Νεολαίας και Αθλητισμού, κ. Hajrulla Ceku, Πρέσβεις και άλλοι εκπρόσωποι Διπλωματικών Αποστολών, πανεπιστημιακών Ιδρυμάτων και της κοινωνίας των πολιτών.

Η έκθεση παρουσίασε με ιδιαίτερη επιτυχία στο ευρύ κοινό του Κοσσόβου μια μεγάλη συλλογή φωτογραφιών από το προσωπικό αρχείο του Λεωνίδα Μανάκη, γιου του Μίλτου Μανάκια, που δόθηκε στο ΙΜΜΑ από τον πρέσβη επί τιμή κ. Αλέξανδρο Μαλλιά. Οι αδελφοί Μανάκια, με καταγωγή από την Αβδέλλα Γρεβενών, διατρέχουν την ύπαιθρο και τα μεγάλα αστικά κέντρα των Βαλκανίων, καταγράφοντας τη ζωή των ανθρώπων του μόχθου, στιγμές ξεγνοιασιάς και ψυχαγωγίας, καθώς και αρχιτεκτονικά τοπόσημα, ιστορικά και κοινωνικά γεγονότα που σηματοδότησαν τις αλλαγές του α ́ μισού του 20ού αιώνα. Οι φωτογραφίες συνδέονται με τον γεωγραφικό χώρο και την εύφορη γη της Μακεδονίας, της Ηπείρου και της Θεσσαλίας, τις κτηνοτροφικές και γεωργικές εργασίες που πραγματοποιούνταν, αλλά και τις κοινωνικές σχέσεις των ανθρώπων, μέσα από τελετές, εκδηλώσεις και πανηγύρια.

Το έργο των Μανάκια μπορεί να χωριστεί σε δύο περιόδους, τη γιαννιώτικη από το 1898 έως το 1904/1905 και τη περίοδο που δρουν στη Φιλιππούπολη και το Μοναστήρι. Σε αυτή τη δεύτερη περίοδο, τα αδέλφια θα ωριμάσουν και θα καταγράψουν την πολιτική αλλά και πολιτιστική ταυτότητα των ανθρώπων των Βαλκανίων. Στο έργο τους καταγράφεται η πτώση της οθωμανικής αυτοκρατορίας, ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος, αλλά και τα ήθη και έθιμα των ανθρώπων της περιοχής. Στη διάρκεια αυτών των δύο περιόδων οι αδελφοί Μανάκια εμφανίζουν πάνω από 12.000 φωτογραφίες.

Η έκθεση συνοδεύτηκε και από την έκδοση πολυτελούς δίγλωσσου λευκώματος (ελληνικά και

αγγλικά), το οποίο περιλαμβάνει τις φωτογραφίες που παρουσιάζονται στην έκθεση, αλλά και

επιπλέον φωτογραφίες από το προσωπικό αρχείο του Λεωνίδα Μανάκη, γιου του Μίλτου Μανάκια, που δώρισε στο ΙΜΜΑ ο Πρέσβης επί τιμή κ. Αλέξανδρος Μαλλιάς.

Το έργο υλοποιήθηκε με επιχορήγηση του ΥΠΠΟ, η οποία κάλυψε τις ψηφιακές και γραφιστικές εκτυπώσεις, τις κορνίζες και τις μεταφράσεις του περιεχομένου της έκθεσης και την έκδοση τουπολυτελούς δίγλωσσου λευκώματος.

Συντελεστές Έκθεσης

Επιμέλεια έκθεσης:

Σταυρούλα Μαυρογένη, Καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Διευθύντρια Κέντρου Έρευνας

Μακεδονικής Ιστορίας και Τεκμηρίωσης (ΚΕΜΙΤ)

Φανή Τσατσάια, Ιστορικός Τέχνης, Υπ. Διδάκτωρ Σύγχρονης Ιστορίας ΑΠΘ, Διευθύντρια Ιδρύματος

Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα και της Νεότερης Ιστορίας της Μακεδονίας (ΙΜΜΑ)

Έρευνα:

Σίλια Φασιανού, Αρχαιολόγος, Διαχειρίστρια Πολιτιστικής Κληρονομιάς / ΙΜΜΑ

Ψηφιοποίηση:

Seagull Space

Διοικητική υποστήριξη:

Καλυψώ Τρυφωνάκη

Γραφιστική επεξεργασία:

Βίκη Ξυνού, Purple design & more

Μετάφραση

Φανή Καραμανώλη